telHEAD OFFICE : 02-251-8190, 02-251-8471 
telFACTORY : 02-117-3999
emailfacebookline1

3 สารอาหารที่ อย. รับรองว่า "มีส่วนช่วยคงสภาพเส้นผม"

 โพสต์เมื่อ : 3 พ.ย 2569 เวลา 8:24 น.
ดูแลเส้นผม



          เมื่อพูดถึงการดูแลเส้นผมและลดปัญหาผมหลุดร่วง ตลาดผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมักจะเต็มไปด้วยคำโฆษณาที่หลากหลาย แต่หากเราอ้างอิงตามหลักวิทยาศาสตร์และ ประกาศจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของประเทศไทย อย่างเคร่งครัด จะพบว่ามีสารอาหารเพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้กล่าวอ้างสรรพคุณทางสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับเส้นผมโดยตรง





ทำความเข้าใจประกาศ อย. และการกล่าวอ้างสรรพคุณ

  • การกล่าวอ้างสรรพคุณของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่เข้มงวด โดยอ้างอิงจาก "ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่องการแสดงข้อความกล่าวอ้างหน้าที่ของสารอาหาร" (ลงวันที่ 10 มิถุนายน 2562) ซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อให้ข้อมูลโภชนาการมีความถูกต้องและเป็นไปตามหลักวิทยาศาสตร์ที่เป็นปัจจุบัน
  • ในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับดังกล่าว ได้ระบุชัดเจนถึงบทบาทของสารอาหารแต่ละชนิด โดยเฉพาะสารอาหารหลักอย่าง ไบโอติน (Biotin), สังกะสี (Zinc) และ ซีลีเนียม (Selenium) ว่า "มีส่วนช่วยคงสภาพปกติของเส้นผม" การได้รับรองนี้สะท้อนว่าสารอาหารทั้ง 3 ตัวมีบทบาททางสรีรวิทยาที่สำคัญและจำเป็นต่อการรักษาสภาพโครงสร้างของเส้นผมให้เป็นปกติ





กลไกทางวิทยาศาสตร์ของ 3 สารอาหารที่สำคัญต่อเส้นผม

          ทำไมสารอาหารทั้ง 3 ตัวนี้ถึงเป็นหัวใจสำคัญ? คำตอบอยู่ที่ "กลไกการทำงานที่ส่งเสริมกัน" ในระดับเซลล์รากผม (Hair Follicle) โดยแต่ละตัวมีเรื่องราวและหน้าที่ที่น่าสนใจ ดังนี้



1. Biotin (Vitamin B7): สถาปนิกผู้สร้างโครงสร้างเคราติน



  • จุดเริ่มต้นการค้นพบ (โรคไข่ขาว) ในช่วงปี ค.ศ. 1930 นักวิจัยพบความผิดปกติในหนูทดลองที่กินไข่ขาวดิบเป็นเวลานาน โดยพวกมันมีอาการ "ขนร่วงและผิวหนังอักเสบ" จนกระทั่ง ดร.พอล จอร์จี (Paul György) ได้ค้นพบสารอาหารที่รักษาอาการนี้ได้สำเร็จ เขาตั้งชื่อสารนี้ว่า "Vitamin H" ซึ่งตัว H ย่อมาจากคำว่า "Haar und Haut" ในภาษาเยอรมัน ที่แปลว่า "เส้นผมและผิวหนัง" (ปัจจุบันคือ ไบโอติน หรือ วิตามินบี 7)



  • กลไกการทำงานระดับเซลล์: ไบโอตินทำหน้าที่เป็น โคเอนไซม์ (Coenzyme) ที่จำเป็นสำหรับเอนไซม์ Carboxylase หลายชนิด มีบทบาทสำคัญในการเผาผลาญกรดอะมิโน เพื่อนำไปใช้สังเคราะห์โปรตีน "เคราติน" (Keratin) ซึ่งเป็นโครงสร้างหลักของเส้นผม
    • มุมมองจากงานวิจัย: แม้ในคนปกติที่ไม่ได้ขาดไบโอติน การทานเพิ่มอาจไม่ได้เร่งผมให้ยาวแบบก้าวกระโดด แต่ไบโอตินเป็นความจำเป็นพื้นฐานที่ร่างกายต้องใช้เพื่อคงสภาพโครงสร้างเส้นผมให้แข็งแรง ไม่เปราะขาดง่าย


  • แหล่งอาหารธรรมชาติ ไข่แดง (ควรทำให้สุก), ตับ, อัลมอนด์, ถั่วลิสง และปลาแซลมอน



2. Zinc (สังกะสี): วิศวกรผู้ควบคุมการแบ่งเซลล์



  • จุดเริ่มต้นการค้นพบ ในช่วงต้นยุค 1960 นพ.อานันดา ปราสาด (Dr. Ananda Prasad) ได้ลงพื้นที่วิจัยในตะวันออกกลาง และพบว่าผู้ป่วยจำนวนมากที่มีภาวะเจริญเติบโตช้า ผิวหนังแห้งกร้าน และผมหลุดร่วง มีสาเหตุหลักมาจากการขาดแร่ธาตุสังกะสี การค้นพบนี้ทำให้องค์การอนามัยโลก (WHO) ยอมรับว่า Zinc คือแร่ธาตุที่ร่างกายขาดไม่ได้ โดยเฉพาะกับเซลล์ที่มีการแบ่งตัวรวดเร็วอย่างเส้นผม



  • กลไกการทำงานระดับเซลล์ รากผมเป็นหนึ่งในเนื้อเยื่อที่มีการแบ่งตัวของเซลล์เร็วที่สุด สังกะสีจำเป็นต่อการสังเคราะห์ DNA/RNA และกระบวนการแบ่งเซลล์ (Cell Proliferation) หากร่างกายมีระดับสังกะสีไม่เพียงพอ เซลล์รากผมจะไม่สามารถแบ่งตัวเพื่อสร้างเส้นผมใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
    • การศึกษาพบว่าผู้ที่มีภาวะผมร่วงหลายชนิดมักมีระดับ Zinc ในเลือดต่ำกว่าคนปกติ สังกะสียังช่วยสนับสนุนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อบริเวณต่อมรากผมและรักษาสมดุลบนหนังศีรษะ


  • แหล่งอาหารธรรมชาติ หอยนางรม, เนื้อวัว (ไม่ติดมัน), เมล็ดฟักทอง, ถั่วลูกไก่ (Chickpeas) และเม็ดมะม่วงหิมพานต์



3. Selenium (ซีลีเนียม): เกราะป้องกันระดับเซลล์



  • จุดเริ่มต้นการค้นพบ ในอดีต ซีลีเนียมเคยถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงแร่ธาตุทั่วไป จนกระทั่งปี ค.ศ. 1973 จอห์น ร็อทรัค (John Rotruck) และทีมวิจัยค้นพบว่า ซีลีเนียมคือชิ้นส่วนสำคัญที่ร่างกายต้องนำไปประกอบเป็นเอนไซม์ กลูตาไธโอน เปอร์ออกซิเดส ซึ่งเป็นระบบป้องกันสารพิษและต้านอนุมูลอิสระในระดับเซลล์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุดที่ร่างกายจะมีได้เองตามธรรมชาติ



  • กลไกการทำงานระดับเซลล์ ซีลีเนียมเป็นส่วนประกอบสำคัญของเอนไซม์ Glutathione Peroxidase ซึ่งทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ทรงพลัง ทำหน้าที่เป็น "โล่" ปกป้องรากผมจากอนุมูลอิสระที่มาจากมลภาวะหรือความเครียด ซึ่งอนุมูลอิสระเหล่านี้เป็นตัวการทำให้ผมแก่เร็ว หงอกไว และร่วงก่อนวัย
    • นอกจากบทบาทต้านอนุมูลอิสระ ซีลีเนียมยังมีส่วนสำคัญในการสังเคราะห์ฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตของเส้นผมโดยตรง


  • แหล่งอาหารธรรมชาติ ถั่วบราซิล (Brazil nuts), ปลาทูน่า, เห็ด และเมล็ดทานตะวัน




สารอาหารทางเลือกอื่นๆ (The Supporting Cast)

          นอกจาก 3 สารอาหารหลักที่ อย. รับรอง ในเชิงงานวิจัยยังมีสารอาหารสมทบอื่นๆ ที่น่าสนใจและช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมให้เส้นผมเติบโต เช่น



  • สารสกัดเมล็ดฟักทอง (Pumpkin Seed Extract) มีงานวิจัยว่ามีส่วนช่วยต้านการทำงานของฮอร์โมน DHT (Dihydrotestosterone) ซึ่งเป็นฮอร์โมนตัวการที่ทำให้รากผมฝ่อและหลุดร่วงธาตุเหล็ก (Iron): สำคัญต่อการลำเลียงออกซิเจนไปเลี้ยงรากผม ภาวะผมร่วงมักมีความสัมพันธ์กับการขาดธาตุเหล็ก
  • ซิลิกา (Silica/Silicon) ช่วยเพิ่มความหนาและความยืดหยุ่นให้เส้นผม (แหล่งธรรมชาติที่อุดมด้วยซิลิกาและนิยมใช้กันแพร่หลายคือ สารสกัดจากหญ้าหางม้า หรือ Horsetail Extract)
  • วิตามินซี (Vitamin C) ช่วยสร้างคอลลาเจนซึ่งเป็นโครงสร้างรอบรากผม และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึมธาตุเหล็ก
  • วิตามินดี (Vitamin D) มีส่วนสำคัญในการสร้างเซลล์รากผม
  • โอเมก้า 3 (Omega-3) กรดไขมันดีที่ช่วยลดการอักเสบของหนังศีรษะ และรักษาสมดุลความชุ่มชื้นให้รากผม




ท้ายที่สุด: "อาหารหลัก" คือรากฐานที่สำคัญที่สุด

          แม้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจะเป็นตัวช่วยที่ดีในการเติมเต็มช่องว่างทางโภชนาการ แต่อย่าลืมว่า "ไม่มีอาหารเสริมใดทดแทนโภชนาการที่สมดุลได้"

          การรับประทานอาหารที่หลากหลาย อาหารตามธรรมชาติคือรากฐานที่สำคัญและยั่งยืนที่สุดในการดูแลสุขภาพร่างกายและเส้นผมจากภายในสู่ภายนอก









Reference

1. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การแสดงข้อความกล่าวอ้างหน้าที่ของสารอาหาร. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนพิเศษ 146 ง; 2562. หน้า 51-52.

2. György P. The curative factor (vitamin H) for egg white injury, with particular reference to its presence in different foodstuffs and in yeast. J Biol Chem. 1939;131(2):733-744.

3. Prasad AS. Discovery of human zinc deficiency: 50 years later. J Trace Elem Med Biol. 2012;26(2-3):66-69.

4. Rotruck JT, Pope AL, Ganther HE, Swanson AB, Hafeman DG, Hoekstra WG. Selenium: biochemical role as a component of glutathione peroxidase. Science. 1973;179(4073):588-590.

5. Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019;9(1):51-70.

6. Patel DP, Swink SM, Castelo-Soccio L. A review of the use of biotin for hair loss. Skin Appendage Disord. 2017;3(3):166-169.

7. Park H, Kim CW, Kim SS, Park CW. The therapeutic effect and the changed serum zinc level after zinc supplementation in alopecia areata patients who had a low serum zinc level. Ann Dermatol. 2009;21(2):142-146.

8. Trüeb RM. Oxidative stress in ageing of hair. Int J Trichology. 2009;1(1):6-14.

9. Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):824-844.

10. Barel A, Calomme M, Timchenko A, De Paepe K, Demeester N, Rogiers V, et al. Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid on skin, nails and hair in women with photodamaged skin. Arch Dermatol Res. 2005;297(4):147-153.

11. Gerkowicz A, Chyl-Surdacka K, Krasowska D, Chodorowska G. The role of vitamin D in non-scarring alopecia. Int J Mol Sci. 2017;18(12):2653.

12. Cho YH, Lee SY, Jeong DW, Choi EJ, Kim YJ, Lee JG, et al. Effect of pumpkin seed oil on hair growth in men with mild to moderate androgenetic alopecia: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Evid Based Complement Alternat Med. 2014;2014:549721.